Tarayıcınız, siz farkında olmadan gün içinde yüzlerce küçük not tutar: hangi siteye girdiğiniz, hangi formu doldurduğunuz, hangi resmi indirdiğiniz. Bunların bir kısmı işinizi kolaylaştırır, bir kısmı ise sadece birikir. Peki gerçekten neyi silmek gerekiyor, neyi silmek zararlı olur ve bunu ne sıklıkta yapmalısınız? Aşağıda bu soruların hepsine tek tek cevap veriyoruz.
"Verilerimi temizle" düğmesine bastığınızda karşınıza çıkan liste çoğu kişi için bulanık. Şu ayrımı bir kez oturttuğunuzda gerisi kolaylaşıyor:
Gizlilik derdiniz varsa asıl hedef çerezler ve site verileri. Tarama geçmişini silme işlemi sizi cihazı kullanan diğer insanlardan korur; internetteki takipçilerden korumaz, çünkü geçmiş listesi sadece sizin bilgisayarınızda durur. Önbelleği silmek ise ne gizlilik ne hız kazandırır — aksine ilk açılışlarda siteler biraz daha yavaş yüklenir. Önbelleği yalnızca bir site bozuk görünüyorsa, eski bir sürüm ısrarla karşınıza çıkıyorsa veya diskte yer açmanız gerekiyorsa temizleyin.
Tek bir doğru cevap yok, ama kullanım biçimine göre makul bir ritim kurulabilir:
| Veri türü | Önerilen sıklık | Neden |
|---|---|---|
| Çerezler | 2-4 haftada bir | Takip çerezleri birikir; oturumları yeniden açmak zahmetli olduğu için daha sık gerekmez |
| Tarama geçmişi | Ayda bir ya da ihtiyaç anında | Ortak kullanılan cihazlarda daha sık |
| Önbellek | 3-6 ayda bir | Sadece yer ve bozuk sayfa sorunları için |
| Otomatik doldurma | Bilgi değiştiğinde | Eski adres ve kart kayıtları hem hatalı hem riskli |
| Şifreler | Silmeyin, taşıyın | Tarayıcı yerine bir şifre yöneticisine geçirin |
Ortak bir bilgisayarda, iş yerinde ya da bir internet kafede çalışıyorsanız takvim beklemeyin: oturumu kapatırken temizleyin. Daha iyisi, o tür yerlerde baştan gizli pencere kullanın.
Kısmen. Gizli pencere kapandığında geçmiş, çerez ve form verisi tutulmaz. Ama şunları engellemez:
Yani gizli sekme "yerel iz bırakmama" aracıdır, anonimlik aracı değil. Ağ seviyesinde bir gizlilik arıyorsanız konu VPN seçimine kayar; sitenin VPN rehberinde nelere bakılacağı ayrıca anlatılıyor.
Adımlar tarayıcılar arasında çok benzer:
Evet, ve en sürdürülebilir yol da bu. Tarayıcıların çoğunda "kapanışta çerezleri sil" ya da "üçüncü taraf çerezlerini engelle" seçeneği var. Bunu açtığınızda elle temizlik ihtiyacı büyük ölçüde kalkar. Aynı işi yapan çok sayıda eklenti olsa da her eklenti tarayıcınıza yeni bir izin veriyor; Chrome uzantılarını değerlendirirken izinlere dikkat etmek gerektiğini hatırlatan yazımız bu noktada işe yarar. Ne kadar az eklenti, o kadar az yüzey.
Bu, en çok atlanan detay. Hesabınızla senkronizasyon açıksa telefonda sildiğiniz geçmiş masaüstünden de gider — ama tersi de doğru: bulutta tutulan bir kopya varsa cihazı temizlemek tabloyu tamamen değiştirmez. Google veya benzeri bir hesap kullanıyorsanız hesabınızın "etkinlik