Bir güncelleme bildirimi geldiğinde çoğu kişi iki şeyden birini yapar: hemen tıklar ya da "sonra" diyip aylarca erteler. İkisi de risk taşır. Hemen tıklayanlar bazen açılmayan bir bilgisayarla, erteleyenler ise kapatılmamış güvenlik açıklarıyla kalır. Aradaki doğru yol, güncellemeyi bilinçli bir bakım işlemi gibi ele almaktan geçiyor. Aşağıda yazılım güncelleme ne yapmalı sorusunu, işletim sistemi güncellemelerinden telefon uygulamalarına kadar adım adım cevaplıyoruz.
Güncellemelerin büyük kısmı sorunsuz geçer. Ama sorun çıkan yüzde birlik dilime denk gelirseniz, hazırlıklı olup olmamanız arasındaki fark "on dakika" ile "iki gün" arasındaki farktır. Temel hazırlık listesi şu:
Yedeğin varlığı değil, geri dönebilirliği önemli. Yedeğin içinden rastgele bir dosyayı açıp okuyabiliyor musunuz? Klasör yapısı bozulmamış mı? Bu iki kontrolü yapmadan yedeğinize güvenmeyin. Hassas dosyalarınızı şifreli tutuyorsanız, şifre çözme anahtarının da yedeğin dışında güvenli bir yerde durduğundan emin olun; anahtarı kaybederseniz yedek işe yaramaz.
Hayır, ama ayrım yapmak gerekiyor. Güncellemeler kabaca üç gruba ayrılır ve aciliyetleri farklıdır:
| Tür | Ne içerir | Ne zaman kurulmalı |
|---|---|---|
| Güvenlik yaması | Bilinen açıkların kapatılması | Mümkün olan en kısa sürede |
| Küçük sürüm güncellemesi | Hata düzeltmeleri, ufak iyileştirmeler | Birkaç gün içinde |
| Büyük sürüm yükseltmesi | Arayüz değişikliği, yeni özellikler, sürücü yenilenmesi | 1-2 hafta bekleyip geri bildirimleri izleyerek |
Tarayıcı, antivirüs ve işletim sistemi güvenlik yamaları için beklemek mantıklı değil; bunlar zaten küçük ve geri dönüşü kolay paketlerdir. Büyük sürüm yükseltmelerinde ise erken davranmanın somut bir kazancı yok. Birkaç gün bekleyip yaygın bir sorun rapor edilip edilmediğine bakmak, üstelik hiçbir şey kaybettirmeyen bir strateji.
Bu durumda sıralamayı tersine çevirin: önce o programın yeni işletim sistemi sürümünü desteklediğinden emin olun, sonra güncelleyin. Muhasebe yazılımları, e-imza uygulamaları, tarayıcı/yazıcı sürücüleri ve bazı VPN istemcileri büyük sürüm geçişlerinde en çok sorun çıkaran gruptur. Üretici sitesinde "desteklenen sürümler" bilgisi yoksa, güncellemeyi ertelemek profesyonel bir tercih olur.
Kurulum başladıktan sonra en iyi hareket, hiçbir şey yapmamaktır. "Yeniden başlatılıyor" ekranında uzun süre takılı kalması normaldir; büyük güncellemelerde bu aşama yarım saati aşabilir. Cihazı zorla kapatmak, dosya sistemini bozarak asıl felaketi yaratan adımdır. Sabırlı olun.
Güncelleme bittikten sonra hızlıca şu kontrolleri yapın:
Bir de gözden kaçan bir nokta var: güncellemeler bazen gizlilik ve arka plan ayarlarını varsayılana döndürür. Kapattığınız arka plan uygulamaları yeniden açılmış, otomatik başlatma listesine yeni maddeler eklenmiş olabilir. Güncelleme sonrası bilgisayarınız yavaşladıysa suç çoğu zaman güncellemenin kendisinde değil, geri gelen bu arka plan yüklerindedir.
Genellikle evet. Masaüstü işletim sistemleri, büyük güncellemeden sonra belirli bir süre boyunca önceki sürüme dönme seçeneği sunar; bu süre sınırlıdır, o yüzden sorunu fark ettiğiniz gün karar verin. Tek bir uygulamada sorun varsa daha ölçülü adımlar deneyin:
Telefonlarda sürüm düşürmek çoğu zaman mümkün değildir; bu yüzden telefon güncellemelerinde bekleme stratej